Archief van de Buurtspoorwegen

Sinds kort is een inventaris beschikbaar van het NMVB-archief dat door META in het VlaTAM bewaard wordt.

De groep der Beide Vlaanderen stuurde de Centrale diensten in 1945 dit overzicht van haar buspark. © META

In 2009 begon META met een door de Vlaamse Overheid gesubsidieerd inventarisatieproject van de collectie mobiliteitserfgoed. De voorbije jaren werden reeds het rollend materieel, de wisselstukken en de museale objecten geregistreerd. Sinds januari 2014 worden de archieven en documentaire collecties van het openbaar stads- en streekvervoer in Vlaanderen geïnventariseerd.

Het VlaTAM bewaart (delen van) het archief van de NMVB, het archief van de MIVG (stadsvervoer Gent), het archief van les Usines Ragheno uit Mechelen. Ze beschikt ook over een documentaire verzameling over de MIVA (Antwerpen), NMVB en De Lijn. Tot slot beheert ze een dia-, foto- en filmcollectie over het openbaar stads- en streekvervoer in Vlaanderen.

De voorlopige inventaris van het NMVB-archief is te raadplegen op de website van META. Hier vind je ook praktische informatie om het archief raad te plegen.

Hoe is dit archief nuttig voor ons?

Maar wat vinden we hier nu zoal in wat "de bus" betreft? Het bulk van het « busarchief » bestaat uit dossiers met betrekking tot de lijnen. Dit gaat van de eerste aanvraag tot vergunning, over tarieven tot wegomleggingen, het invoeren van nieuwe varianten of uitbreidingen. Sommige dossiers zijn uitgebreid, andere zijn beknopter. Deels lopen deze samen met de dossiers van het Ministerie van Verkeerswezen, die in het Algemeen Rijksarchief te vinden zijn.

De bieding die de Autobus Verviétois uitbrachten op de lijn Esneux-Verviers.

bieding

Dergelijke dossiers zijn interessant als je een studie van één of enkele lijnen wil maken, of wil onderzoeken hoe in je eigen stad of dorp het busvervoer vroeger georganiseerd was. Immers, bij een aanvraag voor een nieuwe lijn had ook de gemeenteraad in veel gevallen inspraak. Het is soms interessante om lezen hoe lokale politici pro of contra de bus waren - in zekere zin is er in 100 jaar nog niet veel veranderd.

Het dossier 1000/54 behandelt de "cessionaires". Dit waren de pachters van de Buurtspoorwegen, die - als ze 'n lijn wilden uitvoeren - hiervoor een bieding moesten inbrengen. Het dossier bevat een schat aan dergelijke biedingen, die soms met de hand geschreven werden! Vermelden we ook het dossier 800/16, dat betrekking heeft op de organisatie van de Limburgse mijnwerkersdiensten. Tot slot vond ik nog enkele overzichten - uit 1941, 1945 en 1957 van de pachters van de NMVB.

Al deze informatie zal t.z.t. op Zone 01 verschijnen. Mijn dank gaat alvast uit naar Eric Keutgens, Sonia Rotenberg en Lieze Neyts om deze inventarisatie mogelijk te maken.

Bezoek zeker ook de META Facebookpagina, waarop regelmatig kleine pareltjes uit het archief getoond worden.

Lees meer over:

Wil je iets kwijt over dit artikel?

comments powered by Disqus
Terug naar boven